Mediawijsheid

Welkom op de pagina van mediawijsheid. Vanuit de leergemeenschap Mediawijsheid zullen wij de komende maanden meerdere onderwerpen behandelen in het teken van mediawijsheid.

Elk jaar is er een landelijke Week van de Mediawijsheid. Om bewustzijn te creëren zullen wij elke maand een ‘mediasnack’ toevoegen en delen in de weekinfo.

Mediasnacks

Hieronder staan de verschillende mediasnacks. Dit zijn weetjes, tips of informatie op het gebied van mediawijsheid.

Week 3-2024
Tips voor het herkennen van nep nieuws. We komen steeds vaker nieuws, foto’s en video’s tegen die niet (helemaal) waar lijken te zijn. Zeker voor kinderen is het lastig om van media te bepalen of het echt is of nep. Hoe je je kind hierbij kan helpen, lees je op deze pagina.
Week 48-2023
Tips voor online sociaal gedrag: Waarom worden mensen online soms zo gemeen? Denk aan haatdragende opmerkingen, scheldpartijen, dreigementen, kleineren, pesten… Onderzoek van Bitescience laat zien dat wat mensen denken dat normaal is, een grote invloed heeft op hoe ze zich online gedragen. Dit noemen we sociale normen. Sociale normen zijn de ideeën die mensen hebben over wat anderen doen en wat zij als acceptabel beschouwen. Bitescience geeft opvoeders de volgende tips om online sociaal gedrag te stimuleren, lees ze op deze pagina.
Week 36-2023
De online wereld in cijfers: Tegenwoordig speelt digitale media een centrale rol in het leven van mensen. In deze snack staan enkele feitjes die de invloed van digitale media weerspiegelen. Lees verder op deze pagina.
Week 22-2023
Ouderlijk toezicht: Wat doet mijn kind op internet? Welke games worden er gespeeld? Hoeveel tijd besteden we eigenlijk online? Allemaal vragen die ouders kunnen hebben. Om een beetje grip te houden, zijn er verschillende apps en instellingen waarmee je toezicht kan houden op het schermgebruik van je kind. Dit wordt ouderlijk toezicht genoemd of parental control. Lees verder op deze pagina.
Week 19-2023
My AI (Chatbot Snapchat): Vorige maand heeft de app Snapchat een grote update gehad. My AI (chatbot) is geïntroduceerd en zit nu vast in de applicatie. Zoals de naam al zegt is My AI een bot waarmee je kunt chatten. De bot onthoudt wat je gezegd hebt, waardoor je als gebruiker het gevoel krijgt dat de bot jou echt kent. Geef niet te veel informatie van jezelf en houd in je achterhoofd dat dit geen bestaand figuur is. Lees hier het hele artikel.
Week 16-2023
Schermgebruik: Schermen zijn niet meer weg te denken uit ons leven. Er zijn allerlei soorten schermen die leuk, handig en nodig zijn, maar die soms ook zorgen voor irritaties. Hoe ga je hierover met je kind in gesprek? In de mediasnack van deze maand geven we je enkele tips! Lees ze op deze pagina.
Week 13-2023
5S-Methode: Zit je kind graag te gamen, vaak op youtube of veel met een scherm in de hand? Dan kan het zijn dat je je zorgen maakt. Om te zien of jouw kinderen goed omgaan met hun schermen en games, kan gekeken worden naar de vijf S-en. De vijf S-en staan voor: school, slaap, sociaal, sport en spel. Lees het hele artikel op deze pagina.

Veelgestelde vragen

Hieronder staan de meest gestelde vragen rondom het thema Mediawijsheid. Deze lijst zal regelmatig worden aangevuld met nieuwe vragen en informatie. Mediawijsheid is een doorlopend proces en het is belangrijk om open te blijven communiceren met je kinderen en jezelf te blijven informeren over de steeds veranderende digitale wereld.

Wat is mediawijsheid?

Mediawijsheid, ook wel bekend als mediageletterdheid, verwijst naar het vermogen om kritisch en doordacht om te gaan met verschillende vormen van media, informatie en communicatietechnologieën.

Mediawijsheid omvat onder andere:

  • Kritisch denken: Het vermogen om informatie kritisch te beoordelen, bronnen te analyseren en onderscheid te maken tussen betrouwbare en misleidende informatie.
  • Privacy en online veiligheid: Het begrijpen van privacy-instellingen, online risico’s en veilig gedrag bij het gebruik van digitale media en sociale netwerken.
  • Digitale vaardigheden: Het ontwikkelen van technische bekwaamheid om digitale media en technologieën effectief te gebruiken.
  • Zelfbeheersing: Het vermogen om mediagebruik in evenwicht te houden en te voorkomen dat het overweldigend of verslavend wordt.
  • Sociale vaardigheden: Het begrijpen van de sociale impact van media en hoe deze communicatie en relaties beïnvloeden.
  • Creatief gebruik van media: Het vermogen om actief deel te nemen aan media-creatie, zoals het maken van video’s, blogposts, podcasts, etc.
  • Mediabegrip: Het begrijpen van de manieren waarop media boodschappen construeren, presenteren en manipuleren, evenals het herkennen van mediabias (vooroordeel vanuit de media) en propaganda.
  • Kennis van auteursrecht en ethiek: Begrip van intellectueel eigendom, auteursrecht en ethische normen met betrekking tot het gebruik van andermans creatieve werken.

Mediawijsheid is essentieel in een tijdperk waarin informatie overvloedig is en vaak met weinig regulering of filtering wordt verspreid. Het stelt mensen in staat om geïnformeerde beslissingen te nemen en zichzelf te beschermen tegen misleidende informatie.

Wat zijn goede tips als ik hier als ouder mee worstel?

Als ouder worstelen met de digitale invloed op je kinderen kan uitdagend zijn. Hier zijn enkele tips die je kunnen helpen om op een gezonde en constructieve manier met dit onderwerp om te gaan:

  • Communiceer openlijk: Praat regelmatig en openlijk met je kinderen over hun online activiteiten. Stel vragen over welke apps ze gebruiken, met wie ze online in contact staan en wat ze leuk vinden aan digitale media. Dit opent de deur voor gesprekken over zowel positieve als negatieve ervaringen.
  • Stel duidelijke grenzen: Het is belangrijk om duidelijke regels en grenzen vast te stellen met betrekking tot schermtijd, sociale media en online activiteiten. Dit helpt bij het beheren van het evenwicht tussen online en offline leven.
  • Goed voorbeeld doet volgen: Kinderen leren vaak door te kijken naar het gedrag van hun ouders. Als jij zelf bewust en matig omgaat met digitale media, is de kans groter dat je kinderen dat gedrag ook zullen overnemen.
  • Leer kritisch denken: Leer je kinderen over mediawijsheid en digitale geletterdheid. Leer hen kritisch te denken over online inhoud, het herkennen van betrouwbare bronnen en het begrijpen van de mogelijke impact van hun online acties.
  • Creëer balans: Moedig je kinderen aan om een gezonde balans te vinden tussen online en offline activiteiten. Stimuleer buiten spelen, lezen, creatieve projecten en face-to-face interacties.
  • Bied alternatieven: Zorg voor een verscheidenheid aan alternatieve activiteiten die je kinderen kunnen doen in plaats van continu online te zijn.
  • Denk aan sport, kunst, muziek of andere hobby’s die hun interesses kunnen stimuleren.
  • Wees empathisch: Begrijp dat de digitale wereld voor kinderen en tieners belangrijk is om zichzelf uit te drukken, vrienden te maken en te leren. Toon empathie voor hun ervaringen en probeer te begrijpen waarom ze bepaalde online activiteiten belangrijk vinden.
  • Blijf op de hoogte: Houd jezelf op de hoogte van de nieuwste trends in digitale media, apps en platforms. Dit helpt je om relevante gesprekken te voeren en mogelijke risico’s te begrijpen. Hierbij proberen wij als Alfons Ariens ook bij te helpen, zie de vraag over “Welke apps zijn nu ‘in’?” in deze FAQ.
  • Gebruik ouderlijk toezicht: Maak gebruik van ouderlijk toezicht tools en instellingen die beschikbaar zijn op apparaten en platforms. Deze tools kunnen helpen bij het beheren van de online ervaring van je kinderen. Zie ook de mediasnack over Ouderlijk toezicht: https://alfonsariens.nl/mediasnack-ouderlijk-toezicht/.
  • Blijf leren: Digitale media evolueert voortdurend, dus blijf openstaan voor leren en aanpassen. Het belangrijkste is dat je betrokkenheid toont bij het leven van je kinderen en actief probeert om hen te begeleiden in een digitale wereld.

Onthoud dat elke ouder unieke uitdagingen tegenkomt. Het belangrijkste is om een gezonde balans te vinden tussen het omarmen van digitale kansen en het zorgen voor het welzijn van je kinderen.

Welke apps zijn nu ‘in’?

Hieronder een overzicht van de social media apps en het dagelijkse gebruik (2022):

85% Whatsapp
60% Snapchat
54% Instagram
52% TikTok
47% Youtube
22% BeReal
14% Facebook

Hoeveel schermtijd is geschikt voor mijn kinderen?

Er is geen one-size-fits-all antwoord. Het gaat om het vinden van een evenwicht tussen online en offline activiteiten. Experts raden aan om samen met je kinderen regels op te stellen voor schermtijd en deze gezamenlijk te respecteren. Zie ook de mediasnack over schermtijd (https://alfonsariens.nl/mediasnack-schermgebruik/) en het vinden van de balans (https://alfonsariens.nl/mediasnack-5s-methode/).

Hoe kan ik mijn kinderen leren omgaan met online conflicten en cyberpesten?

Leer je kinderen hoe ze respectvol online kunnen communiceren en hoe ze zichzelf kunnen beschermen tegen pestgedrag. Wat niet hoort in de offline wereld, hoort ook niet in de online wereld. Moedig hen aan om met jou of de leerkracht te praten over dingen die online spelen en al helemaal als ze zich onveilig voelen. Op school is ook aandacht voor online pesten tijdens de kanjertrainingen, de week van de lentekriebels en de week van de mediawijsheid.

Mijn kinderen spenderen veel tijd aan gamen. Is dat zorgwekkend?

Het hangt af van de context. Praat met je kinderen over de games die ze spelen en waarom ze ervan genieten. Probeer een balans te vinden tussen gametijd en andere activiteiten zoals buiten spelen, sporten en studeren. Lees hier meer over in het artikel over de 5S-methode (https://alfonsariens.nl/mediasnack-5s-methode/). Lees ook meer over schermtijd op https://alfonsariens.nl/mediasnack-schermgebruik/.

Hoe is deze leergemeenschap tot stand gekomen?

Als school zijn we benaderd door het Centrum Jeugd & Gezin om te kijken of er zaken zijn waar we als school, CJG en ouders gezamenlijk in op kunnen trekken. Samen kwamen we tot de conclusie dat mediawijsheid een breed thema is waar genoeg uitdagingen liggen in deze tijd.

Deze leergemeenschap is er dus niet alleen rondom de ‘Week van de Mediawijsheid’, maar is juist bedoeld om als school na te denken over de vraag hoe we bijvoorbeeld met het groeiende gebruik van schermen en social media om moeten gaan.

Wie zitten er in de leergemeenschap?

In de leergemeenschap zitten ouders en een vertegenwoordiging vanuit het team van de school. Daarnaast is het Centrum voor Jeugd & Gezin aangesloten en vanuit de Hogeschool VIAA denken procesbegeleiders mee in dit proces.

Hoe kan ik contact komen met de leergemeenschap?

Alle vragen, opmerkingen en tips voor nieuwe onderwerpen kunnen gemaild worden naar mediawijsheid@alfonsariens.nl.

Waar kan ik meer informatie vinden over mediawijsheid?

Demos

Color Skin

Header Style

Layout

Wide
Boxed